Gaat Misja Saakasjvili Odessa (en Oekraine) redden?

Alexander Borovik, kandidaat-burgemeester van Odessa
Alexander Borovik, kandidaat-burgemeester van Odessa

Dit in Alexander Borovik, de Oekraiense wonderboy die op 25 oktober een gooi doet naar het burgemeesterschap van Odessa. Na een bliksemcarrière in de Verenigde Staten riep het vaderland. Nu moet Borovik de nieuwe gouverneur van de regio, de Georgische ex-president Michail Saakasjvili helpen de corruptie in Odessa uit te roeien. En daarvoor moet hij het eerst opnemen tegen de zittende burgemeester Troechanov, volgens Borovik een ‘gangster eerste klas.’

Odessa was vier maanden geleden blij verrast met de benoeming van Michail Saakasjvili tot gouverneur van de provincie. Odessa is een corrupt roversnest en als iemand dat zaakje op zou kunnen schudden, dan was hij het wel. Anders dan in het Westen geldt Saakasjvili hier als een geslaagde hervormer. Bovendien hebben de kosmopolitische Odessieten weinig tot geen vertrouwen in Oekraïense politici. Saakasjvili begon met veel bombarie: om 8 uur sochtends liet hij de hekken weghalen bij de talloze privestranden. De kust is van iedereen, brieste hij. Dat vond men leuk. Maar het is niet meer dan symboolpolitiek.

Ook Odessieten zijn ongeduldig. Wat heeft hij verder eigenlijk voor elkaar gebokst? Een maand geleden opende de Georgiër de frontale aanval op premier Jatsenjoek omdat al zijn hervormingsvoorstellen stranden in de kabinetten in Kiev. In Georgië was Saakasjvili de baas. Hier moet hij in Kiev zijn hand ophouden. Saakasjvili, zei een ex-zakenman aan tafel tegen me, in Oekraine geïsoleerd, hij heeft geen netwerk. No way gaat het hem lukken het corrupte systeem van de haven en de douane aan te pakken. Zo denken meer mensen erover.

Maar Saakasjvili is een bijter. Hij aast nu op de burgemeesterspost van de corrupte Troechanov, want zonder die stronghold krijgt hij hier niets voor elkaar. Dus schoof hij Sasja Borovik uit zijn team naar voren. Ook hem geeft men hier wederom weinig kans: een totale onbekende. Maar ook Sasja Borovik is een bijter.

De veertiger vertrok op 21-jarige leeftijd met 500 Mark op zak uit Lviv naar Praag en heeft al een opmerkelijke carrière achter de rug. Als jurist ging hij van Praag naar Harvard naar Microsoft naar Sillicon Valley. Hij begon een startin medische techniek in New York. Hij was een professional met een goed salaris en schitterende vooruitzichten. En toen riep het vaderland. Na een korte clash met premier Jatsenjoek – even was Borovik onderminister van economische zaken – haalde Saakasjvili hem naar Odessa voor zijn dream team.

Gisteren hield Borovik een lezing voor 100 Oekraiense managers-in-de-dop op de zolder van broedplaats Terminal 42. Van A tot Z het Steve Jobs verhaal: wees niet bang, neem risico, kom uit je comfort zone, als je je ergens behaaglijk voelt is het tijd om op te stappen, omring je uitsluitend met A-level mensen, laat ze groeien, blijf zelf in de schaduw en geef andere n de ruimte. Kies voor avontuur en niet voor geld. You can do it! Gelikt verhaal, maar op deze zolder is het als een frisse wind door een Oekraïens kozakkendorp. Zo veel mensen hier geloven niet dat het mogelijk is het Systeem te verslaan.

Borovik gelooft van wel, al heeft hij voor de zekerheid nu lijfwachten aangeschaft. Want de financiële belangen zijn enorm. De maffia van Odessa, zegt hij in egesprek na zijn peptalk, zit in Londen en is niet van plan zijn macht af te staan. De terugkeer naar zijn vaderland was een schok. Hij wist niet dat het zo erg was. Het leidt tot adrenaline. En dodelijke vermoeidheid. ‘Burgemeester Troechanov is een gangster. Maar hij begint zenuwachtig te worden van ons. Ik heb hem uitgedaagd voor een televisiedebat, maar hij durft niet. Hij is van het type die, zoals ze in Odessa zeggen, in het woord ‘mama’ nog twee fouten maakt.’ (Mijn zakenkennis beweert dat Troechanov zijn herverkiezing allang veilig heeft gesteld door in Kiev een miljoen op tafel te leggen).

Het Systeem is een onwrikbare omgekeerde piramide van afpersing, machtsmisbruik en steekpenningen geworden, zegt Borovik, maar het is zo topzwaar dat wij de poten eronder vandaan willen schoppen. Dan dondert de hele bliksemse boel in elkaar. Saakasjvili gaat vandaag naar Kiev om te lobbyen voor een pakket hervormingsmaatregelen dat dat mogelijk moet maken. Hij hoopt dat Porosjenko het in de Rada wil gaan verdedigen. Het pakket is in 6 weken op hotelkamers uitgewerkt, terwijl de regering in Kiev al een jaar nauwelijks serieuze hervormingen heeft weten voor te stellen. ‘In Charkov en Lviv kijken ze met grote belangstelling naar wat wij doen.’

Of Porosjenko hen de ruimte zal geven weet Borovik niet. De Amerikanen staan vierkant achter Saakasjvili. Tien dagen geleden haalde de Amerikaanse ambassadeur Pyatt, zo’n beetje de onderkoning van Oekraine, fel uit naar het corrupte Openbaar Ministerie onder leiding van procureur-generaal Sjokin, die alle hervormingen boycot. Sjokin is een ouwe vriend van Porosjenko.

Natuurlijk is het pijnlijk dat de Oekraïners niet zelf in staat zijn de Augiasstal uit te mesten en moeten terugvallen op Amerikanen, Litouwers en Georgiërs, zegt Borovik. Maar Saakasjvili is niet van plan op te geven. En Sasja Borovik ziet het als een ongelooflijk spannend gevecht. Niet Minsk-2 en de Donbas houdt de Oekraïners momenteel bezig. Het front heeft zich allang verplaatst naar Kiev. En daar zal het hard tegen hard gaan.

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s