Kleine Vera en de staalbaron

image image

Aan de overkant van de brug over de weinig indrukwekkende  Kalmiusrivier in Marioepol ligt Azovstaal, een van de immense fabrieken van Rinat Achmetov, de oligarch van de Donbas. Achmetov heeft door zijn weifelende gedrag tijdens de opstand het ontstaan van de Volksrepublieken Donetsk en Loegansk mogelijk gemaakt. Het heeft zijn positie in de Donbas verzwakt. De belangrijkste stronghold van zijn megaconcern Metainvest is nu Marioepol, waar hij naast Azovstaal ook de Iljitsj-fabriek bezit. Hij geeft tienduizenden mensen werk. Toen de rebellen vorig jaar augustus oprukten naar Marioepol bleven ze steken bij Novoazovsk. Sindsdien is er steeds gespeculeerd over de verovering van Marioepol, de havenstad die belangrijk is voor de bevoorrading van de afgesloten Krim. Maar de verovering kwam niet.

Waarom niet weten de inwoners zelf ook niet. Schrok men terug voor een echte stadsguerilla? Vreesde men de tegenstand van bataljon Azov? Heeft Poetin zijn handen vol aan de twee andere grote industriesteden van de regio? Een van de verklaringen is dat Achmetov de haven van Marioepol nodig heeft om zijn export op gang te houden. De hele Donbas is economisch nog steeds afhankelijk van zijn imperium. Achmetov steunt de regio met humanitaire hulp, volgens sommigen uit schuldgevoel over zijn dubbele houding tijdens het conflict. De staalbaron heeft grote belangen in Rusland en nauwe banden met het Kremlin.

De haven van Marioepol
De haven van Marioepol

Bij het fotograferen van Azovstaal werd ik aangehouden door twee militairen uit West-Oekraine. Ze moesten de brug vrijwaren van terroristische aanslagen en vertrouwden mijn rondneuzen niet. Even smoezen in het Russisch deed wonderen. De twee jongens vonden Marioepol maar een vieze stinkstad. In de winter, zeiden ze, is de sneeuw hier zwart en rood van de staalfabriek.

Het deed me denken aan de prachtige film Malenkaja Vera (Kleine Vera), een kaskraker in de tijd van de perestrojka. Vera droomt van een leven ver weg van het smerige Zjdanov, zoals Marioepol toen nog heette, naar Stalins vreselijke cultuurcommissaris die menig schrijver heeft vernietigd. Het was als het ware de Sovjet-variant van Tsjechovs Drie zusters. Ik herinner me van die film vooral de troosteloosheid van de stad, de eindeloze fabrieksterreinen met walmende schoorstenen, de bittere armoe en de dronkenschap. Diezelfde verouderde fabrieken moeten Marioepol nog steeds voor de ondergang behoeden.

image

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s