Radicalisering Rechtse Sector noopt leider Dmitro Jarosj tot vertrek

fotoos ipad 750

Dmitro Jarosj, de Providnyk (Leider) van de Rechtse Sector, heeft gisteren gebroken met zijn beweging. ‘Ik leg de functie van leider van de Rechtse Sector neer, maar blijf een nationalist, staatsdienaar en revolutionair’, zei Jarosj op Facebook. Hiermee is een scheuring in de Rechtse Sector een feit. Jarosj zegt op Facebook zich verantwoordelijk te voelen voor de organisatie te dragen, maar geen ‘lintenknipper’ (in het Russisch letterlijk svadebny general – generaal voor bruiloften en partijen) te willen worden. Terwijl hij genas van de verwondingen die hij aan het front opliep, schrijft Jarosj, heeft de leiding haar eigen opvattingen over de strategie van de organisatie ontwikkelt. ‘Mijn positie spoort in veel opzichten niet met de plannen van een deel van de leiding’, zegt hij zonder in details te treden. 

Jarosj nam zijn besluit na een bijeenkomst van de leiding op 8 november, ter voorbereiding van een conferentie met als doel het samenbrengen van ‘alle nationalistische krachten in Oekraïne’. God mag weten wat dat betekent, maar volgens Jarosj stond een ‘revolutionair concept van verzet tegen buitenlandse en binnenlandse vijanden’ op het programma. ‘De initiatiefnemers en enkele deelnemers aan de vergadering namen illegale functies op zich: het uitzetten van de strategische koers van de Rechtse Sector en de verkiezing van een extra bestuursorgaan, waar ik de leider van moest worden’, schrijft Jarosj. Daarvoor heeft hij nu bedankt, wat al geleid heeft tot onrust bij zijn vrijwilligersbataljon, waar hij mateloos populair is. Volgens partijleider Andrej Parasenko was Jarosj bij de vergadering niet aanwezig en is vervolgens vals voorgelicht. Maar hij onderstreept tegelijkertijd dat hier sprake is van een ‘verschil in levensbeschouwelijke opvattingen’. ‘Ja, wij hebben besloten in revolutionaire richting te werken.’ Op de vraag of Jarosj dan misschien ‘minder radicaal’ was, antwoordt hij bevestigend

De Rechtse Sector ontstond als radicale nationalistische beweging tijdens Euromajdan en was medeverantwoordelijk voor de escalatie van de oorspronkelijk vreedzame demonstraties. (Jarosj zelf houdt vol dat de 300 man met bivakmutsen, stokken, kettingen en later ook handwapens, uitsluitend hebben gereageerd op het overheidsgeweld). Moskou stelt Jarosj sindsdien voor als de baarlijke duivel en het bewijs van het fascistische karakter van de ‘staatsgreep’ van de ‘Kiev-junta’. Na Majdan kreeg de beweging twee poten: een politieke partij, die nauwelijks succes boekt in de verkiezingen en een vrijwilligersbataljon, het Oekraïense Vrijwilligerscorps, dat vocht in de Donbas. Het corps heeft zich lang verzet tegen opname in de reguliere staatsstructuren, zoals met de andere bataljons inmiddels wel is gebeurd.

Toen ik Jarosj, inmiddels parlementslid, deze zomer in Kiev sprak bepleitte hij nog een status aparte voor zijn bataljon, als aanzet naar een beroepsleger. Maar bij een schietpartij, afgelopen zomer, in het West-Oekraïense smokkelstadje Moekatsjevo, waarbij leden van de Rechtse Sector met machinegeweren en granaatwerpers een benderuzie probeerden te beslechten, werd duidelijk dat Jarosj de controle over zijn mannen kwijt is. Porosjenko dwong hem zijn bataljon ondergeschikt te maken aan de geheime dienst SBOe. Maar het leek erop dat de beweging radicaliseerde: demonstranten van de Rechtse Sector waren aanwezig bij de demonstratie tegen de decentralisatiewet bij het parlement in Kiev, waar een granaat vier politieagenten doodde.

Wat betekent de scheuring in de Rechtse Sector? In de eerste plaats is onduidelijk hoe groot de beweging eigenlijk is. Jarosj zelf spreekt van tienduizenden aanhangers, maar dat kan sterk overdreven zijn. Zijn bataljon telt volgens deskundigen niet meer dan een paar honderd man. Maar in den lande bestaan franchises van de RS, die niet onder controle staan van de leiding. RS heeft de laatste tijd toenadering gezocht tot Svoboda, de ultrarechtse antisemitische partij van Oleh Tjahnibok, die bij de parlementsverkiezingen van oktober 2014 de kiesdrempel niet meer haalde, maar bij de locale verkiezingen van 25 oktober j.l. betere resultaten heeft behaald (in Kiev haalden ze bijvoorbeeld 9 % van de stemmen). Ontevredenheid over de vredesakkoorden van Minsk, die door veel bataljonssoldaten en nationalisten als landverraad en een knieval voor Moskou worden beschouwd leidt tot radicalisering. Daar komt nog bij dat de frustratie over het uitblijven van echte hervormingen en succes in de strijd met de corruptie tot toenemende onvrede leiden over Porosjenko en Jatsenjoek.

Het is mogelijk dat Porosjenko besloten heeft de Rechtse Sector aan te gaan pakken. Vorige maand liet hij aanhangers van Svoboda oppakken. Zo werd het antisemitische parlementslid Mositsjoek, geheel tegen de rule of law, op spectaculaire wijze in het parlement gearresteerd. Dat heeft kwaad bloed gezet bij nationalisten en kan een verklaring zijn voor hun opschuiven in ‘revolutionaire richting’. Porosjenko intensiveerde ook de strijd met bankenmagnaat Igor Kolomojski, door Gennadi Korban op te pakken, de leider van politieke partij Oekrop, die door Kolomojski wordt gefinancierd. Maar Jarosj is nog steeds populair in het land. Ik sluit niet uit Porosjenko Jarosj (bij lange na niet zo antistatelijk en radicaal als hij door Moskou wordt voorgesteld) een seintje heeft gegeven en dat de Providnyk eieren voor zijn geld heeft gekozen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s